1. nauczanie indywidualne, 
  2. zindywidualizowana ścieżka kształcenia 
  3. orzeczenie o kształceniu specjalnym 

Podstawa prawna: 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci                   i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz.U. z 2017 r. poz. 1616). 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2017 r. poz. 1591). 

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1578).

ZINDYWIDUALIZOWANA ŚCIEŻKA KSZTAŁCENIA

Zindywidualizowana ścieżka kształcenia to nowe rozwiązanie w zakresie indywidualizacji nauczania wprowadzone  rozporządzeniem MEN.  

Na czym polega? 

Przewidziana jest dla uczniów, którzy mogą uczęszczać do szkoły lub przedszkola, ale ze względu na trudności w funkcjonowaniu wynikające w szczególności ze stanu zdrowia, nie mogą realizować wszystkich zajęć edukacyjnych wspólnie z oddziałem szkolnym i wymagają dostosowania organizacji i procesu nauczania do ich specjalnych potrzeb edukacyjnych. 

W ramach zindywidualizowanej ścieżki kształcenia większość zajęć edukacyjnych jest  realizowanych wspólnie z klasą , natomiast tylko wybrane – indywidualnie z nauczycielem. 

Zindywidualizowaną ścieżkę kształcenia  można organizować dla ucznia na podstawie opinii publicznej poradni, z której wynika potrzeba objęcia ucznia pomocą w tej właśnie formie. 

Wniosek o jej przyznanie składa do publicznej poradni dyrektor szkoły za zgodą rodziców ucznia lub pełnoletniego ucznia.
Do wniosku o wydanie opinii należy dołączyć uzasadniającą go dokumentację, określającą w szczególności:

  • trudności w funkcjonowaniu ucznia w szkole
  • wpływ przebiegu choroby – o ile uczeń ma być objęty zindywidualizowaną ścieżką ze względu na stan zdrowia – na funkcjonowanie ucznia w szkole oraz ograniczenia w zakresie jego udziału w zajęciach edukacyjnych wspólnie z oddziałem szkolnym;
  • opinię nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem, o funkcjonowaniu ucznia w szkole.

Przed wydaniem opinii, obowiązkiem poradni będzie przeprowadzenie analizy funkcjonowania ucznia z uwzględnieniem efektów udzielanej mu dotychczas przez szkołę pomocy psychologiczno- pedagogicznej.
Opinia uzyskana z poradni powinna zawierać w szczególności:

  • zakres, w jakim uczeń nie może brać udziału w zajęciach edukacyjnych wspólnie  z odziałem szkolnym; 
  • okres objęcia ucznia zindywidualizowaną ścieżką (nie dłuższy niż rok szkolny);
  • działania jakie powinny być podjęte w celu usunięcia barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu szkoły.

Zajęcia indywidualne z uczniem  i wspólnie z oddziałem szkolnym  prowadzić będą nauczyciele i specjaliści posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju zajęć.

Tygodniowy wymiar godzin realizowanych indywidualnie z uczniem: na wniosek rodziców ucznia lub pełnoletniego ucznia,  ustala – z uwzględnieniem opinii poradni – dyrektor szkoły, biorąc pod uwagę konieczność realizacji przez ucznia całej podstawy programowej, przewidzianej na dany etap edukacyjny. 

Podczas realizacji zindywidualizowanej ścieżki, należy dostosować metody i formy realizacji programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia i do jego możliwości psychofizycznych. Szczególnie należy uwzględnić potrzeby ucznia wynikające z jego stanu zdrowia. 

Rozwiązania w tej sprawie będą  rozważane indywidualnie w przypadku każdego ucznia. 

Zindywidualizowanej ścieżki kształcenia nie organizuje się dla uczniów objętych kształceniem specjalnym lub indywidualnym nauczaniem.

NAUCZANIE INDYWIDUALNE

Z założenia -indywidualne nauczanie jest formą kształcenia przeznaczoną dla dzieci, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły i przebywanie w szkole.  

Otrzymują oni z poradni psychologiczno-pedagogicznej orzeczenie o potrzebie nauczania indywidualnego.  

Co jeszcze warto wiedzieć? 

  1. Zawieszenie – organizacja nauczania indywidualnego może być czasowo zawieszona przez dyrektora szkoły. Może mieć to miejsce po otrzymaniu wniosku od rodziców ucznia oraz dołączonego zaświadczenia lekarskiego. Jeśli z dokumentu wynika, że stan zdrowia ucznia uległ czasowej poprawie i umożliwia mu uczęszczanie do szkoły, dyrektor zawiesza organizację indywidualnego przygotowania indywidualnego nauczania na okres wskazany w zaświadczeniu lekarskim. 
  2. Zakończenie – dyrektor szkoły może także zaprzestać organizacji indywidualnego nauczania na wniosek rodziców dziecka i na podstawie dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego – jeśli z dokumentu wynika, że stan zdrowia ucznia umożliwia uczęszczanie do szkoły. Ponadto dyrektor jest w tej sytuacji zobowiązany do powiadomienia poradni, która wydała orzeczenie i organu prowadzącego szkołę. 
  3. Wymiar godzin oraz zajęcia dodatkowe – w ramach indywidualnego nauczania realizuje się wszystkie obowiązkowe zajęcia edukacyjne wynikające z ramowego planu nauczania danego typu i rodzaju szkoły, dostosowane do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. 
  4. Formy włączania do życia klasy i szkoły 

Ważnym zadaniem nauczycieli prowadzących nauczanie indywidualne jest obserwacja ucznia, analiza jego aktualnych możliwości, poziomu funkcjonowania oraz potrzeb rozwojowych, edukacyjnych i społecznych. Biorąc pod uwagę obecny stan zdrowia, na bazie wniosków z prowadzonej obserwacji oraz w porozumieniu z rodzicami ucznia, dyrektor szkoły ma obowiązek zapewnić różne formy uczestniczenia dziecka w życiu szkolnym. Może umożliwić udział w zajęciach rozwijających zainteresowania i uzdolnienia, uroczystościach i imprezach przedszkolnych lub szkolnych. 

Warto zwrócić uwagę na niezastąpioną w przypadku dzieci z niektórymi dysfunkcjami rolę środowiska rówieśniczego oraz poczucia przynależności do grupy. Tylko przebywając wśród innych uczniów, jako członkowie klasy, dzieci te mają możliwość kształtowania i rozwijania swoich umiejętności psychospołecznych. Uczniowie realizujący przed dłuższy czas nauczanie w trybie indywidualnym mogą mieć trudności z włączeniem się do grupy. Może się także zdarzyć, że ich kłopoty z funkcjonowaniem nasilą się. 

ORZECZENIE O KSZTAŁCENIU SPECJALNYM

Edukacja uczniów z niepełnosprawnością odbywa się na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydawanego przez Zespół Orzekający działający w publicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej.  

Ministerstwo Edukacji Narodowej doprecyzowało przepisy rozporządzenia w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.  

Aby wydać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznej zapoznają się z wnioskiem i dołączonymi do niego dokumentami oraz przeprowadzają wywiad z rodzicami i diagnozę dziecka. 

Do wydania orzeczenia niezbędna jest  wielospecjalistyczna oceny funkcjonowania ucznia, która musi zostać dokonana przez specjalistów i nauczycieli pracujących z dzieckiem w szkole. Rodzice ucznia powinni zgłosić się z otrzymanym orzeczeniem do szkoły. Warte podkreślenia jest, że niepełnosprawność sama w sobie  nie jest przeciwwskazaniem do uczęszczania do szkoły oraz kontaktu z kolegami, a dziecko z niepełnosprawnością ma prawo do nauki  ze swoimi rówieśnikami. Lepiej się wtedy rozwija i kształtuje umiejętności społeczne tak bardzo przydatne mu w późniejszym, dorosłym, samodzielnym życiu.